Chuyển đổi số đang bước sang giai đoạn mới khi trọng tâm không còn dừng ở số hóa quy trình mà chuyển sang khai thác dữ liệu, đổi mới mô hình quản trị và nâng cao năng suất. Chỉ đạo mới của Chính phủ được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để hình thành các động lực tăng trưởng mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Chuyển đổi số được đặt vào trung tâm chiến lược tăng trưởng
Trong bối cảnh nền kinh tế đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số, chuyển đổi số tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng để nâng cao năng suất, cải thiện hiệu quả quản trị và mở rộng không gian phát triển.
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 29/CT-TTg ngày 16/7/2026 về đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong năm 2026. Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành, địa phương coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời tập trung giải ngân nguồn vốn đầu tư cho các dự án công nghệ nhằm tạo động lực tăng trưởng trong những tháng cuối năm.
Định hướng này bám sát tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là đột phá chiến lược để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Đầu tư hạ tầng dữ liệu, nền tảng số và công nghệ chiến lược được kỳ vọng tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Đầu tư hạ tầng dữ liệu, nền tảng số và công nghệ chiến lược được kỳ vọng tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia. Ảnh AI
Điểm đáng chú ý là chuyển đổi số hiện không còn được nhìn nhận đơn thuần là ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý hay sản xuất. Trọng tâm đã chuyển sang xây dựng nền kinh tế dựa trên dữ liệu, phát triển các nền tảng số và thúc đẩy đổi mới trong toàn bộ chuỗi hoạt động của doanh nghiệp cũng như khu vực công.
Theo chỉ đạo của Chính phủ, việc đầu tư sẽ ưu tiên cho các hạ tầng dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, nền tảng số dùng chung và các hệ thống phục vụ mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây được xem là nền tảng để tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực số.
Hướng tới tăng năng suất thay vì chỉ số hóa quy trình
Một trong những yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới là chuyển đổi số phải tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế thông qua việc nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí và cải thiện năng lực cạnh tranh.
Nếu trước đây nhiều doanh nghiệp tập trung đầu tư vào phần mềm quản lý hoặc số hóa hồ sơ, thì hiện nay trọng tâm được chuyển sang tái cấu trúc quy trình sản xuất, quản trị và kinh doanh trên nền tảng dữ liệu. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, dữ liệu lớn hay tự động hóa được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu vận hành, rút ngắn thời gian xử lý công việc và nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ.
Bên cạnh khu vực doanh nghiệp, chuyển đổi số cũng được xác định là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước. Việc phát triển dịch vụ công trực tuyến, cơ sở dữ liệu dùng chung và kết nối dữ liệu giữa các cấp chính quyền sẽ góp phần giảm thời gian xử lý thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Song song với đó, thương mại điện tử, kinh tế số và các nền tảng số tiếp tục được xem là những lĩnh vực có khả năng tạo ra không gian tăng trưởng mới. Khi hoạt động kinh doanh được số hóa mạnh mẽ hơn, khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, sẽ được mở rộng, góp phần thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng.
Tập trung nguồn lực vào các dự án có sức lan tỏa
Một điểm nhấn trong chỉ đạo mới của Chính phủ là yêu cầu phân bổ nguồn lực theo hướng tập trung, tránh đầu tư dàn trải.
Theo đó, các dự án khoa học, công nghệ và chuyển đổi số được ưu tiên phải có khả năng tạo tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động, cải thiện năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Nguồn vốn sẽ tập trung cho việc phát triển hạ tầng dữ liệu quốc gia, các nền tảng số dùng chung, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hạ tầng tính toán và các công nghệ chiến lược có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa đối với nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.
Định hướng này cũng cho thấy chuyển đổi số đang được triển khai theo hướng đồng bộ hơn, kết hợp giữa hoàn thiện thể chế, đầu tư hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, việc xây dựng nền kinh tế số có khả năng thích ứng cao được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào các yếu tố tăng trưởng truyền thống, đồng thời tạo thêm dư địa phát triển từ năng suất, dữ liệu và công nghệ.
Về dài hạn, khi các nền tảng số, cơ sở dữ liệu và hạ tầng công nghệ được hoàn thiện, chuyển đổi số không chỉ hỗ trợ cải cách hành chính hay hiện đại hóa hoạt động sản xuất mà còn trở thành nền tảng cho những mô hình kinh doanh mới, mở rộng quy mô kinh tế số và nâng cao vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.