Theo ông Duncan Wanblad, Giám đốc điều hành Anglo American, sự trỗi dậy của loại đá quý được tạo ra trong phòng thí nghiệm đã làm thay đổi cục diện thị trường và gây áp lực lớn lên các nhà khai thác kim cương truyền thống.
Phát biểu với Financial Times, ông Wanblad thừa nhận De Beers – thương hiệu kim cương hàng đầu thế giới thuộc Anglo American – cùng toàn ngành đã không phản ứng đủ nhanh trước sự phát triển của kim cương nhân tạo.
"Nhìn lại, có lẽ chúng tôi nên chủ động hơn trước những tín hiệu cạnh tranh từ kim cương nhân tạo," ông nói.
Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến đá quý nhân tạo, loại đá có giá thành sản xuất và mua rẻ hơn nhiều. Ảnh: Simon Dawson/Bloomberg
Thừa nhận này được đưa ra trong bối cảnh Anglo American đang tìm cách bán De Beers sau nhiều năm hoạt động kém hiệu quả. Chỉ trong ba năm qua, tập đoàn đã ba lần phải hạ giá trị doanh nghiệp này khi thị trường kim cương liên tục suy yếu.
Theo báo cáo kết quả kinh doanh mới nhất, giá kim cương thô trong nửa đầu năm giảm 32%, xuống còn 105 USD/carat – thấp hơn cả giai đoạn chịu tác động nặng nề của đại dịch Covid-19 năm 2020.
Bộ phận kim cương của Anglo American tiếp tục ghi nhận khoản lỗ tiền mặt 113 triệu USD trong sáu tháng đầu năm. Trái ngược với kết quả này, lợi nhuận cơ bản của toàn tập đoàn vẫn tăng khoảng một phần ba, lên 4 tỷ USD nhờ giá đồng tăng mạnh.
Áp lực đối với De Beers chủ yếu đến từ sự phổ biến ngày càng lớn của kim cương nhân tạo. Với chi phí sản xuất thấp hơn đáng kể và giá bán rẻ hơn, loại đá quý này ngày càng thu hút người tiêu dùng, đồng thời mang lại biên lợi nhuận hấp dẫn cho các nhà bán lẻ.
Sự dịch chuyển nhu cầu đã buộc nhiều doanh nghiệp phải cắt giảm sản lượng hoặc tạm dừng khai thác. Tháng trước, De Beers thông báo tạm ngừng hoạt động tại mỏ Venetia ở Nam Phi – một trong những mỏ kim cương lớn nhất của hãng.
Ông Wanblad cho biết ngành công nghiệp đã đánh giá thấp tốc độ phát triển của kim cương nhân tạo. Theo ông, khoảng 20% nguồn cung kim cương tự nhiên hiện nay sẽ cạn kiệt trong vòng 12 tháng tới và chỉ có rất ít dự án mới đủ khả năng bù đắp sự sụt giảm này.
Trong khi đó, De Beers cũng đã chấm dứt hoạt động của Lightbox – thương hiệu chuyên kinh doanh kim cương nhân tạo – trong năm nay như một phần của chiến lược tái cơ cấu.
Anglo American cho biết quá trình thoái vốn khỏi De Beers vẫn đang diễn ra nhưng chưa lựa chọn nhà đầu tư ưu tiên.
Theo các nguồn tin thân cận, liên danh do cựu Giám đốc điều hành De Beers Gareth Penny dẫn đầu hiện được xem là ứng viên sáng giá nhất, với mức định giá khoảng 1 tỷ USD. Hai nhóm nhà đầu tư khác do Nir Livnat của Diacore và Michael O'Keeffe của Burgundy Diamond Mines đứng đầu cũng đang tham gia quá trình đấu thầu.
Dù vậy, ông Wanblad khẳng định Anglo American hiện chưa bước vào giai đoạn đàm phán độc quyền với bất kỳ bên mua nào.
Giới phân tích cho rằng diễn biến của thương vụ sẽ là phép thử quan trọng đối với tương lai của De Beers cũng như khả năng phục hồi của ngành kim cương tự nhiên trong bối cảnh kim cương nhân tạo ngày càng chiếm lĩnh thị trường.