Ra mắt Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh tôn vinh những kiến tạo giá trị mới văn hóa, di sản

Ngày 4/9, tại Hà Nội, Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh - Viet Nam Rong Xanh Awards chính thức được công bố, mở ra một không gian kết nối giữa văn hóa, di sản, điểm đến và đổi mới sáng tạo trong bối cảnh công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc cách con người tiếp cận, trải nghiệm và lan tỏa các giá trị văn hóa.

TS Nguyễn Thị Bích Lan, Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, Trưởng Ban tổ chức Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh phát biểu tại chương trình.

Chương trình do Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số phối hợp với Trung tâm Chuyển đổi số Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), Mạng lưới Rồng Xanh toàn cầu (Rồng Xanh Fellowship), Vietnam Brand Purpose và Stamford Global Leadership Center tổ chức, với sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Với thông điệp “Tôn vinh những thành tựu kiến tạo giá trị và tương lai Việt Nam qua sức mạnh mềm: Văn hóa - Di sản - Điểm đến - Đổi mới sáng tạo”, giải thưởng hướng tới phát hiện, ghi nhận và lan tỏa những thành tựu nổi bật trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển văn hóa, di sản, du lịch và công nghiệp sáng tạo.

Phát biểu tại chương trình, TS. Nguyễn Thị Bích Lan, Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, Trưởng Ban tổ chức Giải thưởng, nhấn mạnh sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang tạo ra những phương thức mới để bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa.

Trong đó, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) và các nền tảng số đang thay đổi cách con người tiếp cận văn hóa, di sản và các điểm đến.

Bà Nguyễn Thanh Giang, đồng sáng lập và CEO Vietnam Brand Purpose giới thiệu tại chương trình.

Tuy nhiên, điểm cốt lõi không nằm ở việc đưa công nghệ vào văn hóa một cách cơ học, mà là sử dụng công nghệ để tạo ra những cách tiếp cận mới đối với các giá trị vốn có.

Theo bà Nguyễn Thanh Giang, Đồng sáng lập và CEO Vietnam Brand Purpose, sự kết hợp giữa văn hóa và công nghệ cần hướng tới việc tạo ra những trải nghiệm có giá trị cho công chúng. Công nghệ có thể mở rộng khả năng tiếp cận di sản, nhưng chính nội dung văn hóa, chiều sâu bản sắc và sức sáng tạo mới quyết định giá trị của trải nghiệm.

Từ góc nhìn này, việc số hóa di sản không chỉ dừng ở lưu trữ hay tái hiện tư liệu trên môi trường số. Khi được kết hợp với tư duy sáng tạo, công nghệ có thể tạo ra những hình thức kể chuyện mới, những trải nghiệm mới và những sản phẩm văn hóa phù hợp với nhu cầu của công chúng đương đại. Đây cũng là cơ sở để những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được phát huy trong đời sống, thay vì chỉ được nhìn nhận như những giá trị cần bảo tồn.

Quan điểm này cũng tương đồng với định hướng của chương trình khi xác định công nghệ không thay thế văn hóa, mà tạo thêm phương thức để văn hóa được bảo tồn, kể lại, trải nghiệm và lan tỏa.

PGS.TS. Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho rằng số hóa di sản và sáng tạo văn hóa cần được nhìn nhận trong tổng thể quá trình chuyển đổi số quốc gia. Khi các giá trị văn hóa được ứng dụng công nghệ và sáng tạo một cách bài bản, dữ liệu về di sản, tri thức và văn hóa có thể được lưu giữ, kết nối và khai thác theo những phương thức mới.

Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh gồm 6 hạng mục trọng tâm.

Rồng Xanh Di sản tôn vinh các sáng kiến, mô hình, dự án bảo tồn và phát huy giá trị di sản bằng công nghệ, đổi mới sáng tạo và sự tham gia của cộng đồng. Các giải thành phần gồm Di sản số & Công nghệ vì di sản; Di sản được yêu thích nhất; Cộng đồng gìn giữ Di sản; Sáng tạo từ Di sản và Thương hiệu Di sản.

Rồng Xanh Thương hiệu điểm đến hướng tới những mô hình du lịch tạo ra trải nghiệm mới, ứng dụng công nghệ, phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến Việt Nam, với các giải thành phần như Điểm đến Thông minh; Điểm đến được yêu thích nhất; Điểm đến Xanh và Bền vững; Doanh nghiệp Du lịch đổi mới sáng tạo.

Rồng Xanh Công nghiệp văn hóa dành cho các sản phẩm, thương hiệu và mô hình khai thác giá trị văn hóa để tạo ra giá trị kinh tế và sức mạnh mềm quốc gia. Các giải thành phần gồm Sản phẩm Văn hóa Sáng tạo; Nội dung số và Truyền thông Văn hóa; Thương hiệu Văn hóa Việt Nam; Dự án Quảng bá Hình ảnh Việt Nam.

Rồng Xanh Đổi mới sáng tạo tôn vinh các giải pháp công nghệ, mô hình đổi mới sáng tạo góp phần giải quyết những thách thức trong lĩnh vực văn hóa, di sản, du lịch và phát triển địa phương, với các giải như AI vì Văn hóa và Du lịch; Startup Đổi mới sáng tạo; Nền tảng số Xuất sắc và Nhà Đổi mới sáng tạo trẻ.

Rồng Xanh STEAM tập trung vào các tổ chức, cá nhân, trường, viện, trung tâm và nền tảng giáo dục, đào tạo có đóng góp trong đào tạo về đổi mới sáng tạo, công nghiệp văn hóa và kỹ năng lãnh đạo trong thời đại số.

Đặc biệt, Rồng Xanh Impact là hạng mục giải thưởng cao nhất, dành cho những địa phương, tổ chức, doanh nghiệp, nhà lãnh đạo và cá nhân có thành tựu xuất sắc, tạo tác động sâu rộng, bền vững và có sức lan tỏa đối với cộng đồng, địa phương và quốc gia, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh, văn hóa, trí tuệ và giá trị Việt Nam ra khu vực và thế giới.

Hội đồng Giám khảo gồm các nhà quản lý đến từ các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng các chuyên gia trong lĩnh vực di sản, văn hóa, du lịch, kinh tế trải nghiệm, công nghiệp sáng tạo, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời có sự tham gia của các chuyên gia quốc tế. Đối tượng tham gia là các địa phương, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân hoạt động hợp pháp tại Việt Nam, phù hợp với các hạng mục của giải thưởng.

Cùng với giải thưởng, Ban tổ chức triển khai chuỗi Diễn đàn Việt Nam Rồng Xanh với chủ đề “Sức mạnh mềm Việt Nam trong kỷ nguyên số: Phát triển công nghiệp Văn hóa - Di sản - Điểm đến và Đổi mới sáng tạo”.

Diễn đàn tập trung trao đổi về những vấn đề đang đặt ra trong quá trình kết hợp văn hóa với công nghệ như đổi mới sáng tạo trong văn hóa; công nghệ và tương lai của di sản; AI vì văn hóa, di sản và du lịch; phát triển du lịch thông minh, trải nghiệm thế hệ mới; khai thác tài nguyên văn hóa và di sản để tạo giá trị kinh tế; xây dựng thương hiệu điểm đến từ văn hóa và di sản.

Theo Ban tổ chức, điểm đến cuối cùng của chương trình không chỉ là những danh hiệu, mà là tạo dựng mạng lưới kết nối giữa những người đang kiến tạo giá trị mới cho văn hóa Việt Nam. Từ đó, ý tưởng có thể gặp nguồn lực, công nghệ có thể gặp văn hóa, di sản có thể tiếp cận thị trường và các địa phương có thể kết nối với mạng lưới toàn cầu.

Quang cảnh lễ công bố Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh Awards 2026.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang mở ra những phương thức mới để lưu giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa, Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh được kỳ vọng trở thành một kênh nhận diện, kết nối và thúc đẩy những sáng kiến có khả năng biến chiều sâu văn hóa thành nguồn lực sáng tạo, giá trị kinh tế và sức mạnh mềm của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

^{Hoàng Thị Nhung}